Van 'zittende jeugd' haalt 41% de beweegnorm niet

Nederlanders brengen inmiddels gemiddeld 84% van hun wakkere uren zittend door.¹ Uit representatief onderzoek blijkt dat ruim één op de drie volwassenen (36%) niet voldoet aan de internationale richtlijnen voor lichaamsbeweging, een cijfer dat bij jongeren zelfs oploopt tot ruim vier op de tien.4 Wetenschappers waarschuwen dat een passieve leefstijl direct ten koste gaat van ons mentaal welzijn.

De Nederlandse beweegnorm is minstens 150 minuten per week matige tot intensieve inspanning. Bijvoorbeeld door te zwemmen, wandelen of fietsen. De WHO (wereld gezondheidsorganisatie) gaat verder en noemt een bandbreedte van 150 tot 300 minuten. Beide noemen expliciet 'Voorkom veel stilzitten'.

Impact op de mentale veerkracht

Om het bewegingstekort in kaart te brengen, verdeelt het onderzoek wekelijkse beweging in drie categorieën: Actief (150+ minuten), Risico op tekort (30-149 minuten) en Ernstig tekort (minder dan 30 minuten).² Die 36% van de Nederlandse bevolking valt in die laatste twee categorieën en is minder dan de norm. Als de huidige trend doorzet, stijgt het aandeel Nederlanders met een bewegingstekort naar verwachting naar 43% in 2035 - wat neerkomt op zo'n 6,6 miljoen volwassenen.³ Dat cijfer kan je met een korrel zout nemen omdat het een gecombineerde verwachting is vanuit meerdere landen.

Het onderzoek, dat in opdracht van sportmerk ASICS werd uitgevoerd onder 34.000 respondenten uit 31 landen, toont een direct verband aan tussen de mate van beweging en de mentale toestand. Nederlanders die nauwelijks bewegen, scoren in het onderzoek gemiddeld aanzienlijk lager op mentaal welzijn (63 op 100) dan mensen die regelmatig actief zijn (70 op 100). Waar we bij Hardlooptrainers Nederland vooral bezorgd om zijn is het zitgedrag van jongeren.

Alarmerende trend onder jongeren

In Nederland haalt 41% van de jongvolwassenen tussen de 18 en 24 de richtlijnen voor lichaamsbeweging niet. Deze jongeren lopen daarmee 34% meer kans op een ernstig bewegingstekort dan hun leeftijdsgenoten tien jaar geleden. Dit heeft directe impact op hun mentaal welzijn: jongvolwassenen scoren met een 63 op 100 een van de laagste cijfers voor mentaal welzijn (tegenover 74 op 100 bij 65-plussers). De gevolgen? Maar liefst 84% van de Nederlandse jongeren ervaart hierdoor gebrek aan motivatie, somberheid en stress.

Ingericht op stilzitten

Deze trend staat niet op zichzelf; de complete leefomgeving stimuleert stilzitten. Boodschappen doen, werken en sociale contacten onderhouden gebeurt steeds vaker digitaal vanuit huis. Ruim de helft van de Nederlanders (56%) winkelt uitsluitend nog online en bijna een derde spreekt vaker digitaal af dan fysiek; onder jongeren is dit bijna de helft (49%). Daarnaast laat 38% van de jongeren taken die ze eerst zelf deden inmiddels over aan AI, meer dan in welke andere leeftijdsgroep ook.

Het comfort van het moderne leven zorgt ervoor dat ruim de helft (55%) van de mensen een hele dag kan doorbrengen met nauwelijks beweging. Een duidelijk voorbeeld daarvan is het gemak waarmee we thuis kunnen blijven en daardoor weinig hoeven te bewegen: ruim een derde van alle Nederlanders (37%) geeft aan probleemloos drie dagen of langer het huis niet te hoeven verlaten. Onder jongvolwassenen ligt dit aandeel zelfs op 46%.

David Raichlen, hoogleraar Antropologie en Biologische Wetenschappen aan de University of Southern California (USC), zegt hierover: "We hebben een wereld gebouwd waarin beweging optioneel is geworden. Dat is comfortabel, maar ons brein en lichaam zijn afhankelijk van fysieke activiteit om goed te functioneren. Gelukkig is er weinig voor nodig om de spiraal te doorbreken: korte, haalbare momenten van beweging maken al een meetbaar verschil."

Movement Conservation Project

Als antwoord op dit probleem lanceert ASICS in aanloop naar World Mental Health Day het Movement Conservation Project.5 Een belangrijk onderdeel hiervan is 's werelds eerste 'status voor het behoud van beweging', geïnspireerd op natuurbescherming. Deze Movement Conservation Status is ontwikkeld met experts en gebaseerd op internationale richtlijnen, om de dreigende 'uitsterving' van dagelijkse beweging op de kaart te zetten.

Uit eerder onderzoek blijkt ook dat er weinig voor nodig is om het tij te keren: slechts 15 minuten beweging volstaat al voor een aantoonbare verbetering van de mentale gemoedstoestand.6 Dat begint al met een simpele wandeling of een rondje hardlopen. Wie de rekensom maakt, ziet dat 15 minuten per dag nog niet genoeg is om de Nederlandse beweegnorm te halen.

Om de impact van onze 'zittende habitat' visueel te maken, verschijnt de korte documentaire Human Nature (ingesproken door Sigourney Weaver), die laat zien hoe de moderne omgeving ons belemmert om te bewegen. De video is via deze link te bekijken.